Get Adobe Flash player

Przez Łódź przepływa 18 większych lub mniejszych rzek i strumieni, które otrzymały swoje nazwy. Są to jednak niewielkie cieki, i w centrum miasta w większości płyną ukryte w podziemnych kanałach. Łódzkie rzeki są celowo utrzymywane w klasyfikacji w katastrach wodnych jako rzeki po to, żeby uzasadnić ich podległość przepisom o ochronie wód. Rzeczki płynące wewnątrz wielkich aglomeracji przemysłowych, pozbawionych związku z dużymi rzekami pełnią trudną do przecenienia, złożoną funkcję ekologiczną. Podleganie przepisom o ochronie wód wymusza ich zachowanie w stanie naturalnym. Jeden z łódzkich urbanistów stwierdził: Rzeka to skarb. Nie zdajemy sobie sprawy, jak wielki. Zimne powietrze płynie doliną rzeki. A jeśli miasto nie ma prawdziwej rzeki, to każdy inny przyrodniczy element: las, dolinę rzeki, pola, musi traktować jak skarb.

W granicach Łodzi, poza odcinkami Neru i Bzury, zgodnie z oficjalną klasyfikacją, nie ma rzek. Są natomiast strumienie i strugi, które najczęściej ze względu na ilości ścieków wielokrotnie przekraczające przepływy naturalne, stanowią odkryte (bądź w części biegu zakryte) kanały ściekowe. Jednakże nazwa "rzeka" jest używana wobec łódzkich strumyków niewątpliwie z powodu tradycji. Prawie wszystkie te rzeczki stanowiły kiedyś powód powstania nad nimi wiosek, które później włączone zostały w granice miasta. Dla ówczesnych osadników wiejskich te strumienie, mające wówczas nieporównywalnie bogatsze niż dziś zasoby i dorzecza wodne, były niewątpliwie rzekami, umożliwiającymi hodowlę, uprawę ziemi i powstanie drobnego rzemiosła, także młynów. Przodują w tym Łódka i najpracowitsza z łódzkich rzek - Jasień, nad którym było 5 młynów, w tym Księży Młyn, najsłynniejszy z uwagi na późniejszą karierę przemysłową, stanowiący serce królestwa Karola Wilhelma Scheiblera. O ścisłości związków tych wsi z rzekami może świadczyć fakt, że niemal wszystkie rzeki łódzkie mają wspólną albo identyczną nazwę z osadami istniejącymi nad nimi. Olechówka - Olechów, Aniołówka - Aniołów, Karolewka - Karolew, Bałutka - Bałuty, Sokołówka - Sokołów itd.


lodz

 

Bzura

Swoje naturalne źródła miała Bzura w Lesie Łagiewnickim, na zachód od ulicy Strykowskiej, na obecnych terenach osiedla willowo-letniskowego Rogi, jednak współcześnie te dawne obszary źródłowe tracą powoli swój pierwotny charakter. Wykształcone niegdyś regularne koryto występuje już od przepustu drogowego pod ul. Strykowską, ale stały przepływ pojawia dopiero poniżej ul. Boruty i rosnąca struga zasila drobne stawiki pomiędzy ul. Boruty i ul. Wycieczkową.
Na dalszym odcinku Bzura płynie ku zachodowi, tworząc trzy większe zbiorniki wodne Arturówek. Położone w malowniczej dolinie wśród lasu, dały początek największej w Łodzi bazie rekreacyjno-wypoczynkowej z przystanią kajakarsko-wioślarską. Za stawami w Arturówku Bzura zmienia kierunek na północy, w okolicach Marianki przyjmując wody innej rzeczki wchodzącej w skład kompleksu leśnego - Łagiewniczanki (pierwszego prawobrzeżnego dopływu).

Łagiewniczanka (dopływ Bzury)

Rozpoczyna swój bieg w Łodzi, w rejonie dawnych źródeł wyraźnie ukształtowanym w terenie rowem, na wschodnim skraju Lasu Łagiewnickiego, na południe od skrzyżowania ulic Okólnej z Żółwiową.
Charakteryzuje się stałym, następującym powoli przepływem naturalnym, dzięki czemu w lesie pomiędzy ulicami Wycieczkową i Łagiewnicką zasila dwa spiętrzone zbiorniki wodne. Oba mają charakter parkowo - widokowy. Obszar potężnego lasu, dziś zajmującego ponad 1200 hektarów, przecięty jest rzekami: Bzurą i Łagiewniczanką, był ogromną fabryką tlenu jakże cennego dla miasta zanieczyszczanego dymem z kominów. Był ulubionym miejscem wypoczynku i celem niedzielnych pielgrzymek, konkurując ze stawami na Olechówce i Nerze w południowej części miasta.

Sokołówka (dopływ Bzury)

Źródło rzeki znajduje się na osiedlu Marysin-Rogi w Łodzi. Sokołówka zasila m.in. stawy w parku im. Adama Mickiewicza (Julianowskim).
Sokołówka, drugi dopływ Bzury z terenu Łodzi, uchodzący do niej poza granicami miasta poniżej wsi Sokołów (stąd nazwa), miała obszary źródłowe na północny-wschód od Łodzi, w rejonie wsi Rożki. Jej długość ogólna wynosi 13,3 km, w tym na obszarze Łodzi 13,0 km, w kanalizacji krytej 4,6 km. Dorzecze ma obszar 44,5 km kwadratowych.
Sokołówka rozpoczyna się dziś od przepustu pod ul. Strykowską poniżej ul. Ametystowej, dalej płynie w kierunku zachodnim suchą, miejscami słabo wykształconą bruzdą doprowadzoną do ul. Centralnej. Stąd koryto cieku ujęte jest w kanał kryty o długości ok. 1,3 km. Przy wylocie kanału krytego, poniżej ul. Dziewanny, pojawia się stały przepływ, jednakże jego zabarwienie wskazuje na domieszkę ścieków bytowo-gospodarczych. Tutaj do koryta rzeki skierowane są liczne wyloty kanałów deszczowych od strony ul. Morelowej oraz kolektor deszczowy doprowadzony z rejonu ul. Inflanckiej. Wszystkie wyloty są w pewnym stopniu zanieczyszczone ściekami, z uwagi na brak sieci kanalizacji sanitarnej w górnej części zlewni Sokołówki, powyżej ul. Łagiewnickiej.
Przepływając przez Park im. Mickiewicza na Julianowie, Sokołówka dzięki spiętrzeniu na zastawce przy ul. Zgierskiej tworzy dwa ciekawe stawy widokowe z wyspą.
Dalej koryto rzeki jest wyraźnie wykształcone i poniżej ul. Brukowej przyjmuje z prawej strony dopływ - rzekę Brzozę. Natomiast koryto uregulowane jest aż do ujścia do Bzury, 270 m poza granicą miasta, przy moście na drodze Zgierz-Aleksandrów, stanowiącym granicę między Łodzią i gminą Aleksandrów. Poniżej ul. Sokołowskiej, na wschód od ul. Zimna Woda, Sokołówka przyjmuje z lewej strony dopływ - Aniołówkę z rzeką Zimną Wodą, a kilkaset metrów przed ujściem do Bzury, prawy dopływ - rzekę Wrzącą. Z Sokołówką i jej dopływem - Brzozą (bardzo często utożsamianą z Sokołówką) łączy się istotne nieporozumienie, pokutujące do dzisiaj wśród starszych łodzian, a nawet mylące niektórych współczesnych badaczy historii Łodzi. Gęsta i splątana sieć łódzkich cieków - zwłaszcza w północnej części miasta powodowała, że ludność przypisywała odcinkom tych cieków nazwy innych rzek, albo wręcz obdarzała je rozmaitymi nazwami (np. Wiekczyzna-Wietrzyzna-Wrząca, Trawica-Rokitówka-Brzoza, Stara Rzeka-Starowiejska-Struga-Ostroga-Łódka itp). Podobnie Sokołówka na starszych mapach i planach nazywana była Brzozą, którą to nazwę obecnie ma krótki, prawy dopływ Sokołówki, zwany dawniej Trawicą.

Brzoza (dopływ Sokołówki)

Jej obszary źródłowe znajdowały się w rejonie Kolonii Radogoszcz, na wschód od ulicy Zgierskiej i na północ od Julianowa. Współcześnie rzeka Brzoza rozpoczyna się wylotem istniejącego kanału deszczowego na ulicy Bema, na wschód od ulicy Szczęśliwej. Na przejściu pod aleją Włókniarzy, koryto rzeki ujęte jest w prefabrykowaną obudowę żelbetową. Rzeka jest obecnie sztucznie ukształtowanym w terenie rowem trapezowym, w normalnych warunkach suchym, prowadzącym niekiedy niewielką strugę wody pochodzącej z wysięków i drenaży, sporadycznie wypełnianym wodami opadowymi, zbieranymi przez kanalizację miejską.

Wrząca (dopływ Sokołówki)

Rzeka Wrząca ma obszary źródłowe poza Łodzią. Pierwotnie znajdowały się one we wschodniej części Lasu Chełmskiego na obszarze miasta Zgierz. Obecnie rzeka rozpoczyna swój bieg w suchym rowie ukształtowanym naturalnie w Zgierzu przy ulicy Mokrej. Następnie rzeka wpada do zbiornika wodnego Nowa Gdynia. Biegnie wzdłuż granicy z Łodzią i wpada do Sokołówki. Znaczenia przemysłowego nigdy nie miała.

Aniołówka (dopływ Sokołówki)

Jej obszary źródłowe znajdowały się kiedyś w rejonie wsi Teofilów, na północ od ulicy Aleksandrowskiej.
Współcześnie Aniołówka rozpoczyna się wylotami istniejących kanałów deszczowych po zachodniej stronie ulicy Szczecińskiej, które obsługują dzielnicę przemysłową Teofilów poniżej ulicy Konopnej. Po przepłynięciu około 2 km w kierunku północno - zachodnim Aniołówka przyjmuje z lewej strony dopływ, rzekę Zimna Woda i gwałtownie skręca na północ. Po przepłynięciu kolejnego kilometra wpada do Sokołówki poniżej ulicy Sokołowskiej, obok dawnej wsi Huta Aniołów, od której wzięła swoją nazwę.
Obecnie jest to sztucznie ukształtowany w terenie rów trapezowy, długości 3 km, biegnący po śladzie koryta naturalnego.

Zimna Woda (dopływ Aniołówki)

rozpoczyna swój bieg jako spływ cieków deszczowych z osiedla mieszkaniowego na Teofilowie i kieruje się początkowo na zachód, a w rejonie ulicy Bylinowej skręca na północ. W tym miejscu przyjmuje dwa dopływy - cieki bez nazwy. Lewy dopływ to ciek z Grabieńca. Drugi dopływ z prawej strony wpływa do Zimnej Wody na wschód od ulicy Spadkowej. Uregulowana na całej długości - (rów trapezowy po śladzie naturalnego koryta) - dla potrzeb odprowadzania wód opadowych.

Miazga (dopływ Wolbórki)

Miazga "wyłamuje" się z podstawowego podziału łódzkich rzek na zlewnie Neru i Bzury. Po przepłynięciu 29 km wpada do Wolbórki na kilometr przed linią kolejową Koluszki - Piotrków Trybunalski. W granicach Łodzi koryto rzeki znajduje się na wschodnim skraju dzielnicy Widzew, zanika odcinkami na obszarze ulic Grabińskiej i Wiączyńskiej. Miazga jest częściowo ujęta w kanał rurowy. Stały przepływ wody na terenie miasta występuje tylko na krótkim odcinku w rejonie Sąsieczna, na północ od Andrzejowa.

Ner

Ner jest największą rzeką w Łodzi. W granicach Łodzi Ner występuje w dwóch fragmentach: pierwszy około 11 km w południowo - wschodniej części miasta opuszcza Łódź na południe od ulicy Gościniec dalej płynie przez tereny gminy Brójce i Rzgów, ponownie wpływa do miasta w parku im. 1 Maja. Dalej płynie południowym skrajem miasta przez Rudę Pabianicką, Chocianowice, Charzew, Łaskowice, Lublinek, na długości 11,5 km. Ponownie opuszcza Łódź w okolicy ulicy Biwakowej, skąd płynie do Konstantynowa i dalej do rzeki Warty.
Na obszarze Łodzi Ner przyjmuje boczne dopływy: prawy Jasień i lewostronne - Gadkę i Dobrzynkę. Poza granicami Łodzi w rejonie Konstantynowa do Neru wpadają rzeki: Łódka z Karolewką i Jasieniec. Na granicy Łodzi i gminy Pabianice do Neru wpływają niemal wszystkie ścieki łódzkie. Do niedawna oczyszczane były jedynie z grubszej zawiesiny, za pomocą systemu krat. W roku 2000 Grupowa Oczyszczalnia Ścieków w Łodzi osiągnęła zdolność biologicznego oczyszczania wszystkich ścieków, co radykalnie poprawiło stan czystości wód rzeki. Ten stan ma ulec dalszej poprawie, po uruchomieniu wszystkich urządzeń technologicznych. Dzięki temu Nerem będzie płynęła woda co najmniej III klasy czystości, i możliwe będzie życie biologiczne.
W roku 1843 Ludwik Geyer, wędrując w dół Jasienia, który przyczynił się do rozwoju jego fabryk dotarł do Neru i stwierdził, że te okolice nadają się również do robienia interesów. Pomylił się. W 1865 roku sprzedał ziemię braciom Loevenberg. Na części gruntów rudzkich Artur Mejster zbudował w roku 1874 farbiarnię i wykańczalnię tkanin jedwabnych, znaną do dzisiaj pod nazwą PIERWSZA.
Ner i Rudę Pabianicką rozsławił przedsiębiorca Stefański, który zakupił rozległe stawy z łąkami w lesie nad Nerem i otworzył restaurację oraz wypożyczalnię łódek. Stawy Stefańskiego o powierzchni 11,5 ha stanowiły atrakcję dla łodzian. Ruda Pabianicka z okolicami stawała się letniskowo - rekreacyjnym zapleczem Łodzi.
W latach 60. XX wieku powstał projekt wybudowania na Nerze poniżej lotniska Lublinek, zbiornika wodnego o powierzchni 225 ha. Zbiornik, nazywany Charzewskim, dwudziestokrotnie większy od Stawów Stefańskiego, rozwiązałby potrzeby rekreacyjne znacznej części łodzian.

Gadka (dopływ Neru)

Gadka i Jasieniec, to jedyne łódzkie dopływy Neru (ale jeszcze 6 innych łódzkich rzek) nie włączone w system kanalizacji miejskiej. Całkowita długość Gadki wynosi 4,7 km (długość porównywalna z długością ul. Piotrkowskiej, co dla ulicy jest długością znaczną, ale dla rzeki nieco zaskakującą), z czego w granicach Łodzi 1,3 km. Dorzecze Gadki to 12 km kwadratowych. Obszary źródłowe Gadki znajdują się we wsi Gadka Nowa w gminie Pabianice. Granicę Łodzi Gadka przekracza wzdłuż ulicy Rafowej, po jej południowej stronie.
Ostatnie kilkaset metrów Gadka płynie na terenie Parku 1 Maja, i tuż obok Neru uchodzi do Stawów Stefańskiego. Gadka jednak nie tylko prowadzi dużo mniejszą ilość wody od Neru ale i dodatkowo zanieczyszczającą stawy w takim stopniu, że władze sanitarne miasta często zakazywały w stawie kąpieli. Próby likwidacji płynących Gadką zanieczyszczeń nie dały rezultatów. Prawdopodobnie dlatego, że południowe krańce Łodzi podobnie jak i kilka innych rejonów peryferyjnych - nie są jeszcze całkowicie skanalizowane. Mieszkańcy indywidualnych domów Rudy Pabianickiej i części gminy Ksawerów skonstruowali więc sobie indywidualną kanalizację, sprytnie ukrytą pod ziemią i w zaroślach, kierując w ten sposób nadmiar przepełnionych szamb bezpośrednio do Gadki, którą do stawów płyną więc resztki ze zmywanych naczyń, odchody, mydliny, detergenty i inne paskudztwa. Przypomina to sytuację z XIX i pocz. XX w. w innych łódzkich rzekach.
Badania czystości rzek wykazały, że do I klasy czystości nie da się zaliczyć żadnej z łódzkich rzek. Gadka przez pewien czas była zaliczona do II klasy czystości, ale obecnie zaliczana jest do III klasy, a okresowo nawet do cieków pozaklasowych.

Dobrzynka (dopływ Neru)

Długość 25,4 km, lewy dopływ Neru. Źródła rzeki znajdują się na wysokości 250 m.n.p.m. we wsi Górki Duże niedaleko Tuszyna. Ujście rzeki znajduje się w granicach administracyjnych Łodzi przy południowo-zachodniej granicy miasta na polach między Łaskowicami a Gorzewem powyżej ulicy Łaskowice w odległości 1 kilometra od stacji kolejowej Lublinek. Większym lewym dopływem rzeki jest Pabianka oprócz tego kilka mniejszych cieków wodnych po obu stronach rzeki.
Rzeka ta odegrała podobną rolę w życiu Pabianic jak Łódka w historii Łodzi.Na jej prawym brzegu lokowano Pabianice, które już w roku 1297 uzyskały prawa miejskie.
W górnym biegu - do miejscowości Zofiówka, rzeka charakteryzuje się bardzo czystą wodą. Wskaźnikiem czystości jest występowanie raków. Jednakże już kilka kilometrów od źródeł woda zanieczyszczona jest organicznie zanieczyszczeniami wiejskimi oraz nadmiernie użyźniona wypłukiwanymi z gleby nawozami. Jakość wody jest jednak wystarczająco dobra, by jeszcze tuż przed Pabianicami, w Sereczynie funkcjonowało turystyczne gospodarstwo rybackie. Oparte jest ono o odnowione stawy dawnego PGR, a w części także urządzenia hydrotechniczne dawnego tradycyjnego młyna na Dobrzynce. Młyn ten od lat 80. XX wieku w ruinie, a został wyburzony w drugiej połowie lat 90. Znajdował się po lewej stronie drogi jadąc w stronę Pabianic (ok. 30 metrów przed krzyżem). Do dziś widoczne są zbiorniki przepływowe młyna oraz przepusty pod drogą wchodzące w skład gospodarstwa rybackiego.
W górnym biegu rzeki Dobrzynka jest silnie zanieczyszczona, lecz jej stan znacznie poprawił się w porównaniu z okresem PRL. Zlikwidowano największych trucicieli, a budowa oczyszczalni ścieków sprawiła, że ścieki komunalne niezbyt często trafiają do rzeki (wyjątek: cuchnące przecieki z nielegalnych przyłączy do kanalizacji burzowej, uchodzącej do rzek na terenie tzw. bulwarów).
Na odnodze rzeki znajdują się dwa połączone sztuczne zalewy nazywane przez pabianiczan stawami na lewitynie. Zalewy te znajdują się na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji "Businka" im. Włodzimierza Durajskiego w Pabianicach "Businka" nie jest zbiornikiem przepływowym, dlatego wrażliwa jest na osadzanie zanieczyszczeń i zamulanie, stąd wymaga częstych zabiegów hydrotechnicznych.

Jasieniec (dopływ Neru)

Współcześnie rzeka ta nie posiada źródła w dosłownym tego słowa znaczeniu i rozpoczyna się wylotem kolektora drenażowego zlokalizowanego na osiedlu Teofilów poniżej ulicy Rojnej. W dalszym biegu Jasieniec płynie przez obszary dawnych wsi, obecnie peryferyjnych łódzkich osiedli: Starego i Nowego Złotna oraz Huty Jagodnica.
Jego dopływy stanowi kilka małych, nienazwanych cieków wodnych oraz kanały burzowe.
Jasieniec uchodzi do Neru w Konstantynowie Łódzkim. Ma ok. 8,4 km długości.
Rzeka stanowi głównie kanał odprowadzający wodę z opadów z terenów przez które przepływa i dla zabezpieczenia wykonania tego zadania jest uregulowana na całej swej długości. Rzeka ta nigdy nie miała znaczenia przemysłowego.

Jasień (dopływ Neru)

rzeka przepływająca przez niemal centrum Łodzi, której cały bieg (wynoszący 12,6 km) mieści się w obecnych granicach administracyjnych miasta.
Rzeka miała duże znaczenie w rozwoju gospodarczym Łodzi. Wynikało to z dwóch faktów: głębokość w górnym biegu dochodziła do 1 m, spadek na długości 2,1 km wynosił 17 metrów, tj. ok. 8%.
Szczególnie dużo wody dostarczał rejon dzisiejszego Placu Zwycięstwa (dawne nazwy: Wodny Rynek, park Źródliska, wcześniej należące do młyna wodnego Lamus - do dzisiaj funkcjonujące w obiegu potocznym, a nawet oficjalnym - świadczą o powyższym fakcie).
Na rzece znajdują się stawy w: Parku Widzewskim, Parku nad Jasieniem, przy rezydencji Edwarda Herbsta, Parku im. Władysława Reymonta. Nazwa rzeki jest rodzaju męskiego (ten Jasień), o czym świadczy m.in. istniejący Park nad Jasieniem u zbiegu ulic Śmigłego-Rydza i Tymienieckiego oraz ulica o tej samej nazwie na Nowym Rokiciu.

Karolewka (dopływ Jasienia)

Współcześnie kryty kanał Karolewki rozpoczyna się przelewem burzowym o wymiarach 4 x 2 m w rejonie Dworca Kaliskiego. W tym miejscu w maju 1925 roku została rozpoczęta budowa kanalizacji miejskiej Łodzi. Obszar źródłowy Karolewki znajdował się niegdyś w kwartale obecnych ulic Zielonej, Piotrkowskiej, 6 Sierpnia i al. T. Kościuszki. Karolewka nie odgrywała w życiu Łodzi przemysłowej ważniejszej roli, leżąc na uboczu dzielnic fabrycznych.
Osiedla nad Karolewką: Karolew, Rokicie

Olechówka (dopływ Jasienia)

Obszar źródłowy Olechówki znajdował się w lasach wiślickich na południu od Olechowa stąd nazwa.
Współcześnie rzeka rozpoczyna się wylotem kolektora deszczowego zbierającego ścieki opadowe z obszaru projektowanej dzielnicy Olechów - Południe. Stały przepływ rzeki występuje dopiero od stacji PKP Łódź - Olechów. Rzeka biegnie przepływając przez Stare Chojny, ulicę Rzgowską obok Centrum Zdrowia Matki Polki, ulicę Pabianicką do rzeki Jasień, tworząc po drodze liczne stawy na Kowalszczyźnie, Olechowie, w Parku na Młynku oraz Stawy Jana.
Jest to rzeka bardzo kapryśna do dnia dzisiejszego. W 1997 roku Olechówka wylała, zalewając pobliskie uliczki, wdarła się do domów i garaży, zalała również ogrody i podwórka, zerwała drewniany most w pobliżu Stawów Jana w Łodzi.

Augustówka (dopływ Olechówki)

Obszar źródłowy znajdował się w rejonie wsi Augustów, na wschód od starej Łodzi. Współcześnie rzeka Augustówka wypływa z dzielnicy Widzew - Wschód, na północ od ulicy Zakładowej.
Jest to obecnie sztucznie utworzony rów długości 2 km, gdzie zbierana jest woda opadowa przez kanalizację miejską. Na południe od ulicy Zakładowej na rzece ukształtował się niewielki staw o przeznaczeniu retencyjno - technicznym.
Augustówka wpada do Olechówki na wschód od ulicy Tomaszowskiej, po przepłynięciu przez las leżący wzdłuż ulicy Olechowskiej.

Łódka (dawniej nazywała się Ostroga, dopływ Neru)

rzeka w Łodzi do XIX wieku zwana Ostrogą. Ma ogólną długość 20 km, z czego 15,6 km znajduje się w granicach administracyjnych Łodzi. Źródła rzeki znajdują się na przepuście drogowym pod ul. Brzezińską, na wysokości skrzyżowania z ul. Giewont. Ujście znajduje się w Konstantynowie Łódzkim, gdzie rzeka wpada do Neru.
Koryto rzeki jest zmienne, na wschodzie miasta Łódka płynie jako bruzda, potem jako rów, od ulicy Strykowskiej jako kryty kanał, od parku im. J. Piłsudskiego na Zdrowiu i przez Ogród Botaniczny - odkryta, uregulowana dla celów miejskich a dalej również odkryta dla celów melioracyjnych. Na cieku rzeki zawsze funkcjonowało wiele stawów (dwa w Parku Helenów), dwa stawy parkowo - widokowe w Parku na Zdrowiu oraz mniejsze na terenie Ogrodu Botanicznego. Najbardziej szczegółowy opis rzeki pochodzi z 1860 roku.
Przeciętna głębokość wynosiła tylko 30 cm, a szerokość nie przekraczała 2 metrów. Rzeka była mała ale kapryśna, często wylewała. Stały nad nią młyny: Grobelny w rejonie Starej Wsi oraz młyn na Mani.
Łódka tylko w pierwszym okresie rodzenia się Łodzi przemysłowej pełniła funkcje przemysłowe - farbiarnia Saengera od 1823 roku, a później mydlarnia, rzeźnia i browar w rejonie Starego Miasta. Młyn na Mani przerobiono na folusz a następnie syn Gustawa Zacherta - Maurycy wybudował przędzalnię wełny. Dopiero po 25 latach, w 1859 Abraham Prussak zbudował przy ulicy Kościelnej w rejonie cieku Łódki - przędzalnię wełny. Później dołączyli do niego: Robert Biedermann - fabryka bawełny (ul. Widzewska 2 i 3 oraz Smugowa 11), Karol Anstadt - browar (ul. Średnia), Izrael Poznański - fabryka bawełny (ul. Ogrodowa). W 1933 roku wyregulowano rzekę dla potrzeb miejskich i kanalizacyjnych.

lodka_1
lodka_2
lodka_3
lodka_4
lodka_5

Bałutka (dopływ Łódki)

Na początku swojego biegu Bałutka jest dzisiaj kanałem odprowadzającym wody opadowe z przelewów burzowych, m. in. z osiedla im. Władysława Reymonta na Teofilowie. Od al. Włókniarzy aż do ujścia do rzeki Łódka płynie jako uregulowana rzeka.
Zawsze była rzeczką bardzo małą, ale równie kapryśną jak Łódka. Nie miała większego znaczenia gospodarczego, w pobliżu rejonu przepływu jej koryta zbudowano kilka małych i dwa większe obiekty produkcyjne: Hausler (cegielnie przy ul. Hipotecznej 13 i Pojezierskiej 60), Buhle - bawełna i półjedwab (Hipoteczna 15), Hasler - browar ul. Zawiszy Czarnego 28, Lindenfeld i Steinemann - farbiarnia i wykończalnia bawełny (Siewna 15 - późniejsza VERA).

Dąbrówka (lewy dopływ Jasienia)

źródła rzeki znajdują się na Dąbrowie, ujście natomiast przy skrzyżowaniu ulic Obywatelskiej oraz Pięknej (miejsce w którym Jasień wyłania się z kanału). Obecnie rzeka w całości biegnie w kanale na obszarze w wzdłuż ul. Dąbrowskiego.
Rzeka występuje na historycznych mapach Łodzi. Od 1793 r. kiedy utworzono osadę Dąbrowa, rzeka stanowiła w dużej części jej północną granice a zarazem granice rozdzielająca dominium chojeńskie od łódzkich dóbr biskupstwa włocławskiego. Jeszcze pod koniec XIX w. na rzece znajdował się staw w rejonie dzisiejszego placu Niepodległości (dokładniej w miejscu dzisiejszego DH Uniwersal).

Stoczanka (lewy dopływ Łódki)

źródła rzeki znajdują się na Stokach, ujście natomiast przy ul. Źródłowej, płynie przez większą część ukryta w kanale na obszarze wzdłuż ul. Telefonicznej. Rzeka występuje na historycznych mapach Łodzi, czasami błędnie oznaczana jako początkowe źródło Łódki.

Lubczyna (prawy dopływ Neru)

źródła rzeki znajdują się na Grabieńcu, ok. 50 m na południe od skrzyżowania ulic Zadraż i Wolińskiej, ujście natomiast w gminie Lutomiersk. Rzeka w granicach administracyjnych Łodzi liczy zaledwie kilkaset metrów i nie występuje na tym odcinku stały przepływ. Rzeka biegnie dalej przez gminę Aleksandrów Łódzki oraz miasto Konstantynów Łódzki by zakończyć swój bieg w gminie Lutomiersk w okolicy Kazimierza.

Leśniczanka (lewy dopływ Łagiewniczanki)

wypływa z małego stawu w okolicach Szkoły Podstawowej nr 60 przy ul. Wycieczkowej, a uchodzi do jednego ze stawów na rzece Łagiewniczance. Rzeka przez cały swój bieg płynie w postaci drobnej strugi na terenie lasu Łagiewnickiego. Długość rzeki to ok. 1,4 km.